Verslag lezing Dirk Mulder over het Herinneringskamp Westerbork 10 november 2011 |
LEZING DIRK MULDER VAN HET HERINNERINGSKAMP WESTERBORK
Datum: 10 november 2011 in het Stationskoffiehuis te Rolde
Een zeer boeiende en onderhoudende lezing die werd bezocht door 32 personen.
De heer Mulder maakte geen gebruik van beeldmateriaal. Dit werd ook niet gemist, want de verteltrant was dusdanig levendig, dat je vanzelf ‘beelden’ in je hoofd kreeg van alles wat hij vertelde.
Kamp Westerbork werd ook wel ‘stad op de heide’ genoemd. In het voorjaar van 1942 stond het onder leiding van de SS. Er waren toen al Duitse en Oostenrijkse Joodse vluchtelingen in ondergebracht. Naar schatting waren er zo’n 20 tot 40 SS- ers die het kamp onder controle hielden, terwijl er perioden zijn geweest dat er wel zo’n 17.000 gevangenen waren. Wel kregen ze ondersteuning van Nederlandse marechaussees, die elk ongeveer 3 maanden bleven.
Westerbork was een fuik. Er werd de gevangenen verteld dat ze naar werkkampen gingen. Dit werd geaccepteerd, hoewel er soms ook twijfel was. Er waren transporten met zieken en bejaarden en men vroeg zich af “moeten zij daar gaan werken? ” Uit Rolde zijn in okt. ’43 drie Joodse families naar het kamp gebracht. Zij werden vrij snel op transport gezet en zijn in concentratiekampen omgebracht.
Later kwam het kamp onder leiding van kampcommandant Gemmeker, die speciaal hiervoor opgeleide politieagenten onder zijn hoede had. Gemmeker gaf de opdracht van de bestaande spoorlijn een aftakking te maken die rechtstreeks het kamp in zou leiden.
Op de avond van de lezing was er een mevrouw die als kind dichtbij het Kamp woonde. Zij kon zich nog vele dingen herinneren en ook over de argeloosheid die de gewone bevolking had over wat zich in het kamp afspeelde. Het kamp was open. Kinderen van het dorp speelden er.
Deze ‘stad op de heide’ had een school. De kinderen van de gevangenen kregen een rapport. Er was een kampwinkel. Het kamp had een ziekenhuis, die in die tijd de beste van heel Nederland was. Het had 1750 ziekenhuisbedden en alle specialisaties waren aanwezig middels Joodse artsen.
Het verhaal van Machieltje bezorgde iedere toehoorder op deze avond kippenvel. Het is het verhaal van een baby. Zijn moeder bleek geen moedermelk te hebben. kunnen In het ziekenhuis werd alle moeite gedaan om hem in leven te houden. De kampcommandant zelf kwam elke dag langs om te kijken hoe hem verging. Elke dag kreeg Machieltje een drupje cognac van hem. Een ‘systeem van valse hoop’ die erg ver werd doorgevoerd.
Wanneer kinderen 6 pond waren, konden ze op transport. Machieltje werd zes pond ……..
Het bevel voor een transport kwam altijd uit Berlijn “dan en dan moet er een transport zijn met zoveel mensen”. De lijsten met gevangenen die op transport werden gesteld moesten door de gevangenen zelf worden opgesteld. Er was sprake van een verdeel en heerssysteem.
Na afloop van de oorlog werd kamp Westerbork een Interneringskamp voor SS –ers en NSB -ers, maar er waren ook nog veel Joden in het kamp aanwezig.
Boeken, documentaires, films en monumenten gingen in de jaren na de oorlog altijd over het verzet. Het bevrijdingsbeeld die in mei 1948 is geplaatst op de Kerkbrink in Rolde (ontwerper/beeldhouwer Paul Gregoir) is dan ook bijzonder voor die tijd. Er staan namen op van alle mensen die het leven lieten in de meidagen van 1940, in de bezettingstijd of in het voormalige Nederlands- Indië. Onder hen waren twaalf joodse medeburgers uit Rolde.
De lezing van Dirk Mulder maakte duidelijk dat er alleen maar meer vragen zijn gekomen: Hoe heeft …., Waarom …., Hoe kan het dat ……. Een opmerking uit het publiek richting bestuur luidde dan ook “Leg Derk Mulder maar weer vast voor volgend jaar; hij kan de avond dan wel weer vullen”. Dat laatste is waar. Hij zit nog vol verhalen; laat verbanden zien uit het verleden naar heden en toekomst.
Het ligt in de bedoeling in het voorjaar vanuit het RHG een excursie naar het Herinneringskamp te organiseren.
Terug 
"Wie kent ze" nieuwe vragenrubriek van de...